Έργα και Λόγια – Θεωρία και πράξη στον « Επιτάφιο» του Περικλή

Εργασία στα πλαίσια του πολιτιστικού προγράμματος «Ιστολόγιο του 2ου»

της Μαρίλιας Σκούφου

Γενικά

Η θεωρία είναι δεμένη με την πράξη καθώς η επιστημονική εμπειρία είναι μία μoρφή πράξης. Η θεωρία γεννιέται από την πράξη, αφού είναι αποτέλεσμα της γενίκευσης της πρακτικής πείρας. Ακόμη, η πράξη θέτει προβλήματα, τα οποία καλείται να απαντήσει η θεωρία και συνάμα η θεωρία επαληθεύεται από την πράξη. Τέλος, η πράξη είναι το μοναδικό επιστημονικό κριτήριο της αλήθειας και της αξίας των γνώσεών μας. Εν τούτοις, και η πράξη είναι δεμένη με τη θεωρία, καθώς δεν είναι δυνατό να υπάρχει πρακτική χωρίς θεωρία(πράξη και θεωρία αλληλοσυμπληρώνονται). Η θεωρία προβλέπει για αρκετό χρονικό διάστημα τις βασικές τάσεις της κοινωνικής εξέλιξης και ρυθμίζει τα σχέδια, ενώ ακόμη δείχνει το δρόμο της πρακτικής. Επιπροσθέτως, δίνει κατευθύνσεις, περιορίζει και συντονίζει τη νόηση, ενώ την εφοδιάζει με τη γενικευμένη και συστηματοποιημένη πείρα για την πραγματοποίηση των συγκεκριμένων στόχων της τεχνικής. Περιορίζει τις ενέργειες του ανθρώπου μέσα στα πλαίσια του απόλυτα αναγκαίου. Με αυτόν τον τρόπο εξοικονομείται πολύτιμος χρόνος και δυναμικό. Ακόμη, η θεωρία προσφέρει πολλές πιθανότητες επιτυχίας και διευρύνει τις δυνατότητες εφαρμογής των νέων ανακαλύψεων και εφευρέσεων. Τέλος, αυξάνει την απόδοση και τις δυνατότητες εκμετάλλευσης των προϊόντων της φύσης.

Συγκεκριμένα
Στο προοίμιο του «Επιτάφιου» του Περικλή, γίνεται φανερό πως ο ίδιος ο Περικλής θα προτιμούσε να αποδίδονται με έργα και όχι με λόγια οι τιμές που αρμόζουν σε εκείνους που δείχτηκαν γενναίοι και έπεσαν στο πεδίο μάχης. Υποστηρίζει λοιπόν, πως πρέπει να λαμβάνει χώρα εμπεριστατωμένη μελέτη και σοβαρή περίσκεψη πριν από κάθε επιχειρούμενο έργο-ιδίως πολεμικό- και να επιδιώκεται πλήρης φωτισμός όλων των πτυχών του και με διεξοδική συζήτηση και διαλεκτική αντιπαράθεση των διαφόρων απόψεων μέσα σε πλαίσια απόλυτης ελευθερίας να λαμβάνονται οι αποφάσεις. Η ελευθερία, η ισονομία, η αξιοκρατία, ο εσωτερικός σεβασμός, η προσωπική τιμή και αξιοπρέπεια, η συμμετοχή στη συλλογική ευθύνη, ο νηφάλιος στοχασμός πριν από κάθε πράξη, η ανυστερόβουλη φιλία, η τόλμη και η αποφασιστικότητα για την υπεράσπιση της πατρίδας, η υλική και ηθική επιβράβευση της αρετής και της θυσίας, η καλλιέργεια της τέχνης και της επιστήμης με μέτρο και λιτότητα, η ευσυνείδητη πειθαρχία στους γραφτούς και άγραφους νόμους – όλα αυτά που υποστηρίζει με τόσο πάθος και τόση ευγλωττία στον Επιτάφιό του ο γιος του Ξανθίππου- αποτελούν λαμπρές κατακτήσεις του ανθρώπου, οι οποίες, όπου ανθοφορούν, δικαιώνουν και καταξιώνουν τη ζωή και διατρανώνουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Μάλιστα ο ρήτορας, αποδίδει τον ηρωισμό των πεσόντων στην αλληλοσυμπλήρωση του λόγου και της πράξης και έτσι, μετά από το εγκώμιο των πεσόντων ο ρήτορας απευθύνεται στους παριστάμενους γονείς, παιδιά, αδέλφια των νεκρών και στις χήρες. Αυτοί χρειάζονται προτροπή και παραμυθία για να μπορέσουν να ξεπεράσουν το ψυχικό κλονισμό που τους προκάλεσε η οδυνηρή απώλεια των αγαπημένων τους. Από τους επιζώντες γεννήτορες των νεκρών, ζητείται μία νέα θυσία κοντά στις πολλαπλές άλλες, που είχαν προσφέρει την πόλη τους, όταν ήταν νεότεροι : να διατηρήσουν αυτοκυριαρχία και ιδίως να κρατήσουν ακμαίο το φρόνημά τους και να ανυψωθούν έτσι και αυτοί έως το σημείο που έφτασαν οι νεκροί με τον ηρωισμό τους, στο θάνατο. Ακόμη, γίνεται φανερό πως στους Αθηναίους άρεσε να καταγίνονται τόσο με τις τέχνες, με τρόπο ωστόσο απλό και απέριττο, όσο και με τα γράμματα ,δίχως όμως να γίνονται νωθροί. Αναπτύσσουν επίσης επαγγελματική δραστηριότητα, χωρίς όμως αυτό να τους γίνεται εμπόδιο στην ενεργή συμμετοχή τους στα κοινά. Σε κάθε περίπτωση όμως, δε διστάζουν να συζητήσουν διεξοδικά το ζήτημα και να αναμετρήσουν με προσοχή όσα σκοπεύουν να επιχειρήσουν, γιατί είναι της πεποίθησης ότι διαθέτουν μεγάλη ευψυχία εκείνοι, που, ενώ έχουν σαφή επίγνωση για τα δεινά και τα ευχάριστα της ζωής, εντούτοις δεν αποφεύγουν τους πολέμους και τους κινδύνους.

Advertisements

About γη

Ονομάζομαι Ηλίας Γιασεμής και είμαι καθηγητής. Το 2ο ΓΕΛ Αλίμου είναι το σχολείο που τελείωσα σαν μαθητής πριν χρόνια και τώρα δουλεύω σαν καθηγητής Βιολογίας.
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s