Ερωτήματα που μπορούν να απαντηθούν από τη μελέτη αρχαϊκού DNA

του Κωνσταντίνου Τριανταφυλλίδη, Ομότιμου Καθηγητή Γενετικής και Γενετικής Ανθρώπου, Τμήμα Βιολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Εισαγωγή. Αυτή την εποχή γίνονται πολλές συζητήσεις σχετικά με τον τάφο της Αμφίπολης και τις πληροφορίες που μπορούν να συλλεχθούν με τη μελέτη του γενετικού υλικού, του DNA δηλ., των οστών και της γνάθου (δοντιών) που ανακαλύφθηκαν. Γενετιστές σε συνεργασία με άλλους επιστήμονες θα επιδοθούν σε αγώνα δρόμου προκειμένου να ιχνηλατήσουν την ταυτότητα του νεκρού. Οι συγκεκριμένες DNA αναλύσεις, την τελευταία δεκαετία, έχουν αναπτυχθεί σε καταπληκτικό βαθμό και έχουν δώσει απαντήσεις σε μέχρι τώρα άλυτα ερωτήματα. Αξίζει να υπενθυμιστούν δύο παραδείγματα: α) Οστά που βρέθηκαν σε ανασκαφή στην Αγγλία διαπιστώθηκε ότι ανήκαν στον βασιλιά Ριχάρδο, και β) Μετά την αποκρυπτογράφηση της γενετικής σύστασης μουμιών της Αιγύπτου διαπιστώθηκε ποιες μούμιες ήταν οι γονείς του Τουταγχαμών.

Α) Ανασύνθεση της γενετικής καταγωγής και συγγένειας του νεκρού
Α.1. Ιχνηλάτηση της γενετικής ταυτότητας του νεκρού. Αρχικά προσδιορίζεται η γενετική ταυτότητα του νεκρού με τη χρήση αυτοσωματικών δεικτών STRs, δεικτών του χρωμοσώματος Υ (σε περίπτωση άνδρα), δεικτών του μιτοχονδριακού DNA, απλών νουκλεοτιδικών πολυμορφισμών (SNPs) και με την αποκωδικοποίηση της αλληλουχίας όλου του γενετικού υλικού, με μηχανήματα ανάλυσης DNA δεύτερης γενιάς. Έπειτα το γενετικό προφίλ του νεκρού συγκρίνεται με υπάρχουσες πολλαπλές τράπεζες DNA. Εφόσον ταυτοποιηθεί επαρκής αριθμός γενετικών δεικτών μπορεί να καταταγεί το DNA κάθε ατόμου σε μία από τις 5 ηπείρους με απόλυτη ακρίβεια και με πιθανότητα 95% στη σωστή γεωγραφική-χωρική καταγωγή του. Με απλά λόγια να προσδιοριστεί αν ο νεκρός γεννήθηκε στην Ευρώπη ή στην Ασία και σε ποια γεωγραφική περιοχή κάθε ηπείρου. Συνέχεια

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

20 γυναίκες πρόσφυγες από τη Συρία ανέβασαν στη Βηρυττό την Αντιγόνη του Σοφοκλή [εικόνες]

Δείτε σχόλια και εικόνες από την παράσταση ΕΔΩ

Posted in Πολιτισμός | Σχολιάστε

Μια ιστοσελίδα κι ένα νησί που όλοι αγαπάμε

Η Λευκάδα !

Αγκαλιές της θάλασσας

Έτσι μου αρέσει να λέω, τα μικρά λιμανάκια του νησιού.
Γιατί αυτό είναι, μικρές αγκαλιές, χέρια που κρατάνε σταθερά κι αντάμα τρυφερά, κάθε πλεούμενο που αφήνει για λίγο το γαλάζιο ταξίδι και ξαποσταίνει στους κάβους τους …
Από την Χρυσούλα Σκλαβενίτη.
Λυγιά
Δείτε την σελίδα  ΕΔΩ
Posted in Πολιτισμός | Σχολιάστε

Έργα τέχνης από κατεστραμμένα βιβλία

Ο ελληνοκυπριακής καταγωγής Νικ Γεωργίου γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη το 1980. Σπούδασε κινηματογράφο και τηλεόραση στο πανεπιστήμιο Tisch School of the Arts της Νέας Υόρκης και εργάστηκε ως σκηνογράφος και καλλιτεχνικός διευθυντής στην παραγωγή ταινιών ανεξάρτητου κινηματογράφου. Σήμερα έχει εστιάσει το ενδιαφέρον του στις καλλιτεχνικές δημιουργίες του: φτιάχνει πίνακες και γλυπτά από παλιά κατεστραμμένα βιβλία και εφημερίδες. Τα έργα του έχουν παρουσιαστεί σε πολλές γκαλερί ανά τον κόσμο, όπως στην γκαλερί σύγχρονης τέχνης του Λονδίνου Andipa. Το αποτέλεσμα υπέροχο, με επιβλητικούς χαρακτήρες και δυνατά χρώματα. Ας απολαύσουμε κάποιες από τις δημιουργίες του.

Διαβάστε και δείτε έργα του ΕΔΩ

 

Posted in Πολιτισμός | Σχολιάστε

Η Βιολογία και ο Γκαίτε

Γκαίτε

Συγγραφέας, φιλόσοφος, ζωγράφος, παιδαγωγός, πολιτικός αλλά και θετικός επιστήμονας ο Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε, αποτελεί ίσως την τελευταία μορφή στα ευρωπαϊκά γράμματα και τις τέχνες της οποίας το έργο παρουσιάζει την πολυμέρεια και τον όγκο των μεγάλων καλλιτεχνών και διανοουμένων της Αναγέννησης. Ο συγγραφέας του Φάουστ, ο υπουργός του κρατιδίου της Βαϊμάρης, ήταν ο ίδιος άνθρωπος που μελέτησε τη μεταμόρφωση στα φυτά, συνέβαλε στην καθιέρωση της εξελικτικής σκέψης, συνέγραψε θεωρία για τα χρώματα, άσκησε κριτική στη μηχανιστική αντίληψη για τη μελέτη της Φύσης και εισηγήθηκε την ολιστική αντίληψη για την επιστήμη.

Αν και ο Γκαίτε είναι γνωστός για τη συμβολή του στη λογοτεχνία υπήρχαν περίοδοι στη ζωή του στις οποίες απορροφήθηκε πλήρως από το επιστημονικό έργο.

  • Στη διάρκεια της παραμονής του στη Βαϊμάρη και ενώ ήταν στην ηλικία των 34 ετών εντυπωσιασμένος τη μορφολογική ομοιότητα των οργάνων που ανήκουν σε οργανισμούς διαφορετικού είδους διετύπωσε την άποψη ότι όργανα αυτά δημιουργούνται με βάση ένα κοινό πρότυπο και συνέλαβε την ιδέα της ενότητας και της συνέχειας στη φύση. Η ιδέα μάλιστα αυτή που διατυπώθηκε 70 χρόνια πριν τη διατύπωση της θεωρίας της Εξέλιξης ήταν ο λόγος για τον οποίο ο Κάρολος Δαρβίνος τον τοποθέτησε ανάμεσα στους προδρόμους της εξελικτικής σκέψης στον πρόλογο της «Προέλευσης των Ειδών»
  • Το 1784 ο Γκαίτε ανακάλυψε την ύπαρξη του μη διακρινόμενου (λόγω της απώθησής του στο πρόσθιο τμήμα των άνω γνάθων και της συνοστέωσής του με αυτά) μεσογνάθιου οστού στον άνθρωπο. Η ύπαρξη του οστού αυτού στον πίθηκο προβλήθηκε από τον Γκαίτε ως επιχείρημα στην υποστήριξη της ιδέας του για τη συνέχεια και την ενότητα στη φύση.
  • Το 1790 στο δοκίμιό του: «Απόπειρα ερμηνείας της μεταμόρφωσης των φυτών» διετύπωσε την άποψη ότι όλα τα μέρη του φυτού αποτελούν μεταμορφωμένα φύλλα και επίσης υποστήριξε την ιδέα της ύπαρξης ενός «πρωταρχικού φυτού» από το οποίο προήλθαν όλα τα άλλα. Στο βιβλίο του γράφει: » Οποιοσδήποτε παρατηρήσει, ακόμη και επιφανειακά την ανάπτυξη των φυτών θα σημειώσει ότι συγκεκριμένα εξωτερικά μέρη του φυτού μετασχηματίζονται κατά διαστήματα ώστε να αποκτήσουν τη μορφή παρακείμενων μερών, άλλοτε ολότελα, άλλοτε σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό. Έτσι για παράδειγμα το απλό φύλλο μπορεί να μετασχηματιστεί σε διπλό, αν αντί για τους στήμονες , αναπτυχθούν τα πέταλα τα οποία είτε μοιάζουν ακριβώς με τα άλλα πέταλα της κορώνας στη μορφή και το χρώμα, είτε όχι, διατηρούν ακόμη τα ορατά σημάδια της προέλευσής τους.»
  • Η μελέτη της συγκριτικής ανατομίας τον οδήγησε να εισηγηθεί το 1790 έναν νέο κλάδο των επιστημών της Φύσης, τον κλάδο της Μορφολογίας. Σε μια πραγματεία του το 1795 ορίζει τη Μορφολογία ως «αυτοτελή επιστήμη και βοηθητική της Φυσιολογίας που πρέπει να περιλαμβάνει τη διδασκαλία περί της μορφής, του σχηματισμού και του μετασχηματισμού των οργανικών σωμάτων».
  • Σε πραγματείες, επιστολές και διαλέξεις και επίσης στα βιβλία του για τη μεταμόρφωση των φυτών και τη θεωρία των χρωμάτων αναπτύσσει τις ιδέες του για την επιστήμη και καταφέρεται εναντίον της μηχανιστικής θεώρησης του κόσμου που είχε επιβάλλει η νευτώνεια Φυσική.
  •  Με φράσεις του όπως οι ακόλουθες «Τα φυσικά αντικείμενα πρέπει να γίνεται η προσπάθεια να κατανοούνται και να μελετώνται όπως στην πραγματικότητα είναι και όχι όπως διευκολύνουν τον παρατηρητή τους να είναι..» ή  «Αντιλαμβανόμαστε κάθε μεμονωμένο ζώο ως ένα μικρό κόσμο που υπάρχει για να εξυπηρετεί τη δική του σκοπιμότητα με τα δικά του μέσα. Κάθε δημιούργημα έχει δικό του λόγο ύπαρξης. Όλα τα μέρη του έχουν μια άμεση επίδραση το ένα στο άλλο, μια σχέση το ένα με το άλλο,… έτσι ώστε δικαιολογημένα να το μελετούμε ως ενιαίο από την άποψη της Φυσιολογίας.», και ακόμα στο κείμενό του «Για το πείραμα ως ενδιάμεσο του υποκειμένου και του αντικειμένου» : «Δεν μπορούμε ποτέ να είμαστε πάρα πολύ προσεκτικοί στην προσπάθειά μας να αποφύγουμε εσπευσμένα συμπεράσματα από τα πειράματα ή να είμαστε πάρα πολύ προσεκτικοί στην άμεση χρησιμοποίηση αυτών των συμπερασμάτων προκειμένου να επιβεβαιώσουμε κάποια θεωρία. Γιατί κατά τη μετάβαση από τα εμπειρικά στοιχεία στην κρίση, από την γνώση στην εφαρμογή, όλοι οι εσωτερικοί εχθροί του ανθρώπου καιροφυλακτούν: Η φαντασία που τον ανυψώνει πριν καταλάβει ότι τα πόδια του έχουν εγκαταλείψει το έδαφος, η ανυπομονησία, η βιασύνη, η αυτοϊκανοποίηση, η ακαμψία, η φορμαλιστική σκέψη, η προκατάληψη, η επιπολαιότητα, η αναξιοπιστία, όλο αυτό το συνονθύλευμα και η ακολουθία του, βρίσκονται εδώ και ενεδρεύουν εκπλήσσοντας όχι μόνο τον ενεργό παρατηρητή αλλά και τον στοχαστικό παρατηρητή που φαίνεται ασφαλής από όλο αυτό το πάθος.» εισάγει την ολιστική αντίληψη για τη μελέτη της Φύσης, ασκεί κριτική στο διαφαινόμενο αναγωγισμό και επισημαίνει τη θεωρητική σκέψη που βρίσκεται πίσω και από την πιο απλή παρατήρηση.

Στις μέρες του η επιστημονική εργασία του Γκαίτε υποτιμήθηκε καθώς ήταν ξένη προς το ποσοτικό μηχανιστικό πρότυπο που δέσποζε για τη μελέτη της Φύσης και αντί της αποστασιοποιημένης προσέγγισης του αντικειμένου από τον ερευνητή του, υπογράμμιζε την άμεση «συνομιλία» του με αυτόν. Η εργασία του αντιμετωπίστηκε ως προϊόν μιας καλλιτεχνικής φύσης που προσπάθησε να ερμηνεύσει τα φαινόμενα της Φύσης με ένα είδος φιλοσοφικού ιδεαλισμού.
Μετά όμως την εμφάνιση της φαινομενολογίας στον 20ο αιώνα, δηλαδή της προσπάθειας να απαλλαχτεί ή ερμηνεία των φαινομένων, από τις προϊδεάσεις του μελετητή τους, φαίνεται ότι η πρόβλεψη του Γκαίτε ότι «κάποια μέρα οι επιστημονικές μελέτες μου, παρά το λογοτεχνικό έργο μου, θα αναγνωριστεί ως η μεγαλύτερη συνεισφορά μου στην ανθρωπότητα» αρχίζει να επιβεβαιώνεται.

Από:    http://www.biology4u.gr/?p=64

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

30 μαθήματα ζωής από τον Επίκουρο

Επίκουρος (Σάμος, 341 π.Χ. – Αθήνα, 270 π.Χ.) : για κάποιους θεωρείται ως ο σημαντικότερος αρχαίος έλληνας φιλόσοφος. Ήταν ιδρυτής του Επικουρισμού, μιας από τις πιο γνωστές σχολές της ελληνιστικής φιλοσοφίας. Μερικές από τις ρήσεις του είναι οι εξής:
Ὁ θάνατος οὐδὲν πρὸς ἡμᾶς· τὸ γὰρ διαλυθὲν ἀναισθητεῖ͵ τὸ δ΄ ἀναισθητοῦν οὐδὲν πρὸς ἡμᾶς.
Ο θάνατος δεν είναι τίποτε για εμάς, διότι αυτό που έχει αποσυντεθεί δεν αισθάνεται και αυτό που δεν αισθάνεται δεν είναι τίποτε για εμάς.
Διαβάστε τα υπόλοιπα μαθήματα στο  http://antikleidi.com/2012/02/04/epikuros/

 

 

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε
Αλογα, γαϊδούρια, μουλάρια: Οι «λησμονημένοι ήρωες» του ελληνικού στρατού και η συμβολή τους στις μεγάλες μάχες [εικόνες]

Αλογα, γαϊδούρια, μουλάρια: Οι «λησμονημένοι ήρωες» του ελληνικού στρατού και η συμβολή τους στις μεγάλες μάχες

27.10.2014  (http://www.iefimerida.gr)
«Σ’ ένα χαντάκι, σκεπασμένο με χιόνι, ο ψαρής μου κόλλησε. Πεινασμένο, μουσκεμένο ως το κόκαλο, ταλαιπωρημένο από το αδιάκοπο τρέξιμο πάνω στα κατσάβραχα ήταν γραφτό του να μείνει εκεί. Το χάιδεψα λίγο στο σβέρκο και το φίλησα. Και κίνησα. Σε λίγα βήματα γύρισα να ιδώ για τελευταία φορά. Μπορεί να ήταν ζώο, αλλά ήταν σύντροφος στον πόλεμο. Είχαμε δει τόσες φορές μαζί το θάνατο, είχαμε περάσει μαζί μερόνυχτα ζωής τέτοια που δεν λησμονιέται ποτέ. Και το είδα να με κοιτάζει που έφευγα. Τι ματιά ήταν αυτή βρε παιδιά. Πόσο παράπονο, πόση λύπη φανέρωνε. Μ’ έπιασε το κλάμα. Ο πόλεμος δεν αφήνει καιρό για τέτοια. Σε μια στιγμή σκέφτηκα να το σκοτώσω. Δεν βάσταξε όμως η καρδιά μου. Και το άφησα εκεί. Με κοίταζε ώσπου χάθηκα πίσω από τον βράχο».

Η μαρτυρία αυτή πολεμιστή του ’40, όπως τη μεταφέρει σε μεγάλο αφιέρωμά του για τα μόνοπλα του Ελληνικού Στρατού, αυτούς τους λησμονημένους ήρωες, όπως χαρακτηριστικά τους αποκαλεί, ο διευθυντής του Γ’ Κτηνιατρικού Νοσοκομείου, γενικός αρχικτηνίατρος, συνταγματάρχης Κωνσταντίνος Τερψίδης, αποτελεί ίσως την πλέον αδιάσειστη απόδειξη της μεγάλης προσφοράς των ίππων, των ημιόνων και των όνων στις μάχες που έχει δώσει στον ρου της Ιστορίας ο Ελληνικός Στρατός.

«Η ιστορία των μόνοπλων ζώων (ίππος, ημίονος, όνος) συνδέεται στενά με την ιστορία του ανθρώπου αφού, μαζί μ’ αυτά, διέσχισε αχανείς πεδιάδες, πέρασε δύσβατα και απρόσιτα βουνά και βρήκε κατάλληλους τόπους για να εγκατασταθεί. Σε όλες τις πολεμικές αναμετρήσεις του έθνους μας, τα μόνοπλα αποτέλεσαν βασικό στοιχείο της πολεμικής μας μηχανής, με το ιππικό ως μάχιμο όπλο, με κύρια χαρακτηριστικά την ταχύτητα και ευκινησία του και τους ημίονους ως μεταγωγικά. Έπεσαν κατά χιλιάδες και δόξασαν τον Στρατό στα ιερά πεδία των μαχών» εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο συνταγματάρχης Κ. Τερψίδης.

Από την αρχαιότητα -συμπληρώνει- τα μόνοπλα και ο τρόπος χρησιμοποίησής τους αποτελούσαν καθοριστικό παράγοντα για τη μορφή του στρατού και της έκβασης της μάχης. Η πολεμική χρήση του αλόγου, ζεμένου σε άρμα, ήταν δείγμα κοινωνικής υπεροχής, ενώ το ιππικό αναπτύχθηκε κάτω από ειδικές εδαφικές και κοινωνικοοικονομικές συνθήκες κυρίως στις περιοχές της Θεσσαλίας, Μακεδονίας και σε πόλεις της Μ. Ασίας και Σικελίας.

Τα μόνοπλα, επί σειρά ετών, ήταν η κινητήρια δύναμη του Ελληνικού Στρατού και υπήρχε ένας ολόκληρος μηχανισμός που φρόντιζε για τη διατροφή, τα πέταλα, τα είδη σαγής, τα σαμάρια, τα χαλινάρια, τους αναβολείς ακόμη και για αδιάβροχα και κουβέρτες για την μεταφορά όπλων, όλμων, κανονιών και πυρομαχικών.

Η συμμετοχή των μονόπλων στους αγώνες του έθνους καταγράφεται εντυπωσιακή και αριθμητικά: στον ελληνοτουρκικό πόλεμο έλαβαν μέρος 2.900 μόνοπλα, στους Βαλκανικούς Πολέμους (1912-1913) 29.000, στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο 47.169, στην εκστρατεία στην Κριμαία (1919) 10.132, στη Μικρά Ασία (1919-1922) 62.000, στον Ελληνοϊταλικό πόλεμο (1940) 150.000, στις στρατιωτικές επιχειρήσεις την περίοδο από 1946-1949 32.000 μόνοπλα.

Για χώρες, όπως η Ελλάδα, με ορεινή σύνθεση εδάφους και ανύπαρκτα ή περιορισμένα μηχανοκίνητα στρατιωτικά μέσα σε όλες τις πολεμικές αναμετρήσεις του 20ού αιώνα, βασικό στοιχείο της πολεμικής μηχανής αποτέλεσαν τα μόνοπλα, σημειώνει ο κ. Τερψίδης στο εκτενές αφιέρωμά του, με την πληθώρα ιστορικών πληροφοριών και σπάνιου φωτογραφικού υλικού.

Η αριθμητική επάρκεια των μονόπλων σε συνάρτηση με τη σωματική τους διάπλαση, την υγιεινή τους κατάσταση και την ικανότητά τους για εκστρατεία, έκριναν το αξιόμαχο του στρατεύματος, τονίζει.
Κατά την περίοδο 1936-1940 και στο πλαίσιο της προπαρασκευής του Στρατού προς πόλεμο, έγιναν σημαντικές προσπάθειες για να βελτιωθεί η μαχητική του ικανότητα και -μεταξύ άλλων- για την προμήθεια 6.000 μονόπλων διατέθηκαν 108.783.456 δρχ.

Η συνολική δύναμη του στρατεύματος σε μόνοπλα ανήλθε σε 150.000, από τα οποία τα 120.000 βρίσκονταν σε μονάδες της Ηπείρου και της Δυτικής Μακεδονίας, επισημαίνεται στο αφιέρωμα του κ. Τερψίδη.
«Η μη δυνατότητα προστασίας των μόνοπλων από το σφοδρό ψύχος, κυρίως σε προωθημένα και εν κινήσει τμήματα, είχε σαν συνέπεια τον θάνατο χιλιάδων. Χαρακτηριστικό είναι πως το πρώτο δίμηνο του πολέμου, οι απώλειες της Μεραρχίας Ιππικού σε μόνοπλα υπερέβησαν το 50%» τονίζεται.

Η περίοδος 1955-1990 χαρακτηρίζεται από τη βαθμιαία μηχανοκίνηση των Μονάδων, την ενίσχυσή τους με βαριά όπλα και την ανάπτυξη των τεθωρακισμένων.

Το 1963 απομακρύνθηκαν τα μόνοπλα από Μονάδες Μεραρχιών και συγκροτήθηκαν τα Τάγματα Ορεινών Μεταφορών (ΤΟΜ), τα οποία το 1969 μετέπεσαν σε Λόχους Ορεινών Μεταφορών (ΛΟΜ). Η δύναμη των μονοπλων μειώθηκε από 18.100 το 1954 σε 4.100 το 1964 και σε 1.300 το 1969, σημειώνει ο κ. Τερψίδης, επισημαίνοντας πως η μικρή σχετικά δύναμή τους και η συγκέντρωσή τους σε λίγες Μονάδες έκαναν απρόσκοπτη τη φροντίδα και νοσηλεία τους.

Τα χρόνια πέρασαν και τα τελευταία μόνοπλα εκποιήθηκαν το 1990, ύστερα από 157 χρόνια παρουσίας στον Ελληνικό Στρατό. Ο δεσμός, ωστόσο, μεταξύ του στρατιώτη στο μέτωπο και του πιστού τετράποδου συντρόφου του υπήρξε μοναδικός, όπως καταδεικνύει και το παρακάτω απόσπασμα από ιδιόχειρο σημείωμα που άφησε μαχητής του ’40 επάνω στο σαμάρι ενός σκοτωμένου μουλαριού: «Πολέμησες δίπλα μας νηφάλιο στις άγριες μπόρες του πολέμου κι έπεσες αθόρυβα για τη λευτεριά μας σαν αφανής και αιώνιος στρατηλάτης. Αιωνία σου η μνήμη».

Παρ’ όλα αυτά, όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Τερψίδης, «ουδέποτε στην Ελλάδα ετιμήθησαν τα ζώα αυτά».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε